ဗုဒ္ဓယဉ်ကျေးမှု သင်ခန်းစာ ( ၁+၂ )

( သြကာသ ကန်တော့ခန်း )


သြကာသ သြကာသ သြကာသ ကာယကံ ဝစီကံ မနောကံ တည်းဟူသော အပြစ်ခပ်သိမ်း ပပျောက်ငြိမ်း၍ အသက်ရှည်စွာ အနာမဲ့ရေး ရန်ဘေးကင်းကြောင်း ကောင်းမှုမင်္ဂလာ ဖြစ်ပါစေခြင်း အကျိုးငှါ ဘုရားရတနာ, တရားရတနာ, သံဃာရတနာ တည်းဟူသော ရတနာမြတ်သုံးပါး ( မိဘ-ဆရာသမား ) တို့ကို အရိုအသေ လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။


ကန်တော့ရသော ဤကောင်းမှုကံ စေတနာတို့ကြောင့် အပါယ် ၄-ပါး, ကပ် ၃-ပါး, ရပ်ပြစ် ၈-ပါး, ရန်သူမျိုး ၅-ပါး, ဝိပတ္တိတရား ၄-ပါး, ဗျသနတရား ၅-ပါး, အနာမျိုး ၉၆-ပါး, မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ၆၂-ပါးတို့မှ အခါခပ်သိမ်း ကင်းလွတ်ငြိမ်းသည်သာဖြစ်၍ မဂ်တရား, ဖိုလ်တရား, နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကို လျင်မြန်စွာ ရပါလို၏ အရှင်ဘုရား။



( ဗုဒ္ဓပွင့်ပေါ် ကျေးဇူးတော် )

၁။ ဘုရားရှင်တော်, မပွင့်ပေါ်လျှင်, လူတော်အများ, စိတ်ကောင်းထားလည်း, ဤကားကုသိုလ်, အကုသိုလ်နှင့်, ထိုထိုဘုံဘဝ, မသိရ, များလှအပြစ်တွေ။

၂။ ဘုရားရှင်တော်, ပွင့်ထွန်းပေါ်၍, ဟောဖော်ညွန်ကြား, မြတ်တရားကြောင့်, ဤကားကုသိုလ်, အကုသိုလ်နှင့်, ထိုထိုဘုံဘဝ, သိကြရ, များလှ ကျေးဇူးတွေ။ ( ဗုဒ္ဓ-၁ )



( ဗုဒ္ဓဝါဒီ စွဲ၍တည်မည် )

အိုးမဖုတ်ခင်, အိုးလုပ်စဉ်တွင်, အိုးတွင်နှိပ်ခတ်, တံဆိပ်မှတ်ကား, မပြတ်မစဲ, အိုးပင်ကွဲလည်း, အမြဲတစေ, တည်ရှိနေသို့, ထွေထွေသွေးသား, ကလေးများ၌, ဘုရားတံဆိပ်, ဘာသာစိတ်ကို, ခတ်နှိပ်နိုင်မှ, သက်ဆုံးကျအောင်, ဗုဒ္ဓဝါဒီ, စွဲ၍တည်မည်, ကိုယ်စီ ခတ်နှိပ်နိုင်စေသတည်း။



( ဘုရားဖြစ်တော်စဉ် )

၁။ ပဋိသန္ဓေ ယူခန်း-

သုံးလူ့ရှင်ပင်, ကျွန့်ထိပ်တင်, သောင်းခွင်စကြဝဠာ, နတ်ဗြဟ္မာတို့, ညီညာရုံးစု, တောင်းပန်မှုကြောင့်, ရတုနဂိုရ်, ရွှန်းရွှန်းစိုသည်, ဝါဆိုလပြည့်, ကြွက်မင်းနေ့ဝယ်, ချမ်းမြေ့ကြည်ဖြူ, သန္ဓေယူသည်, နတ်လူငြိမ်းဖို့ ကိန်းပါကိုး။


၂။ ဖွားတော်မူခန်း-

သန္ဓေယူခါ, ဆယ်လကြာသော်, မဟာသက္ကရာဇ်, ခြောက်ဆယ့်ရှစ်ကြုံ, ကဆုန်လပြည့်, သောကြာနေ့ဝယ်, ချမ်းမြေ့စုံညီ, လုမ္ဗိနီ၌, မဟီလှိုက်ဆူ, ဖွားတော်မူသည်, နတ်လူအောင်မြို့ လမ်းပါကိုး။


၃။ တောထွက်တော်မူခန်း-

ဖွားမြင်မြောက်သော်, ဆယ့်ခြောက်နှစ်ရွယ်, ပျိုနုနယ်၌, သုံးသွယ်ရွှေနန်း, သိမ်းမြန်းပြီးလစ်, ဆယ့်သုံးနှစ်လျှင်, ဘုန်းသစ်လျှံလူ, စံတော်မူ၍, ရွယ်မူနုဖြိုး, နှစ်ဆယ့်ကိုးဝယ်, လေးမျိုးနိမိတ်, နတ်ပြဟိတ်ကြောင့်, ရွှေစိတ်ငြင်ငြို, သံဝေပိုက, ဝါဆိုလပြည့်, ကျားမင်းနေ့ဝယ်, ချမ်းမြေ့ရဂုံ, တောရိပ်လှုံသည်, စုံမြိုင်ပင်ရိပ် ခမ်းမှာကိုး။


၄။ ဘုရားဖြစ်တော်မူခန်း-

တောရပ်မြိုင်ပေါ်, ခြောက်နှစ်ကျော်၍, ခါတော်တဖုံ, ပွင့်ချိန်ကြုံက, ကဆုန်လပြည့်, ဆင်မင်းနေ့ဝယ်, မြေ့ပရမေ, ပလ္လင်ဗွေထက်, ရွှေညောင်တော်ကြီး, ဗိတာန်ထီးနှင့်, မငြီးကြည်ဖြူ, နေတော်မူလျက်, ရန်သူခပင်း, အမိုက်သင်းကို, အလျှင်းပယ်ဖျော်, အလင်းပေါက်က, ထွန်းတော်ဘုန်းတော်, သောင်းလုံးကျော်သည်, သုံးဖော်လူတို့ ငြိမ်းဖွယ်ကိုး။


၅။ ဓမ္မစကြာ တရားဦးဟောခန်း-

ဘုရားဖြစ်ခါ, မိဂဒါသို့, စကြာရွှေဘွား, ဖြန့်ချီသွား၍, ငါးပါးဝဂ္ဂီ, စုံအညီနှင့်, မဟီတသောင်း, တိုက်အပေါင်းမှ, ခညောင်းကပ်လာ, နတ်ဗြဟ္မာအား, ဝါဆိုလပြည့်, စနေနေ့ဝယ်, ကြွေ့ကြွေ့လျှံတက်, ဓမ္မစက်ကို, မိန့်မြွက်ထွေပြား, ဟောဖော်ကြားသည်, တရားနတ်စည် ရွမ်းတယ်ကိုး။


၆။ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူခန်း-

တရားနတ်စည်, ဆော်ရွမ်းလည်က, သုံးမည်ဘုံသိုက်, တသောင်းတိုက်ဝယ်, ကျွတ်ထိုက်သသူ, နတ်လူဗြဟ္မာ, သတ္တဝါကို, ခေမာသောင်သို့, ဖောင်ကုတို့ဖြင့်, ဆောင်ပို့ပြီးခါ, ဝါ-လေးဆယ့်ငါး, သက်ကား ရှစ်ဆယ်, စုံပြည့်ကြွယ်က, ရာလေးဆယ့်ရှစ်, သက္ကရာဇ်ဝယ်, နယ်မလ္လာတိုင်း, စံနှိုင်းမယုတ်, ကုသိနာရုံ, အင်ကြင်းစုံ၌, ကဆုန်လပြည့်, အင်္ဂါနေ့ဝယ်, ချမ်းမြေ့နိဗ္ဗူ, စံတော်မူသည်, ဝှန်းဆူသောင်းလုံး ကျော်တယ်ကို။


၇။ တေဇောဓာတ် လောင်တော်မူခန်း-

နိဗ္ဗူစံပြီ, ရှုမအီသား, သိင်္ဂီရွှေလှော်, အလောင်းတော်ကို, ထိုရော်ကဆုန်, လဆုတ်ကြုံ၍, ဂဠုန်နေ့ဝယ်, ခိုးငွေ့မနှော, ဓာတ်တေဇောလျှင်, ရှင်စောဉာဏ်စက်, ဓိဋ္ဌာန်ချက်ဖြင့်, လျှံတက်ကော်ရော်, မီးပူဇော်သည်, မွေတော်ရှစ်စိတ် ကြွင်းတယ်ကို။

( လယ်တီ ဆရာတော်ဘုရားကြီး )



( ဓာတ်တော် နှင့် မွေတော် )

ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ အရိုးတော်များကို ဓာတ်သဘောများ ဖြစ်သောကြောင့် ဓာတ်တော်-ဟုခေါ်ဆို၍

ဘုရားရှင်က ကိုးကွယ်ဖို့ရာ အမွေပေးခဲ့သောကြောင့် အမွေတော်-ဟုလည်း ခေါ်ပါသည်။


( မြတ်စွာဘုရား၏ နေ့ထူးနေ့မြတ် ခုနစ်နေ့ )

၁။ ပဋိသန္ဓေ ယူတော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၆၇-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့် ကြာသပတေးနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၂။ ဖွားမြင်တော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၆၈-ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့် သောကြာနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၃။ တောထွက်တော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၉၇-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့် တနင်္လာနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၄။ ဘုရားဖြစ်တော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓဟူနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၅။ ဓမ္မစကြာတရားဦး ဟောတော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃-ခုနှစ် ဝါဆိုလပြည့် စနေနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၆။ ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈-ခုနှစ် ကဆုန်လပြည့် အင်္ဂါနေ့ ဖြစ်ပါသည်။


၇။ တေဇောဓာတ် လောင်တော်မူသောနေ့-

မဟာသက္ကရာဇ် ၁၄၈-ခုနှစ် ကဆုန်လဆုတ် ၁၂-ရက် တနင်္ဂနွေနေ့ ဖြစ်ပါသည်။

( မဟာဗုဒ္ဓဝင်- ပဉ္စမတွဲ ၅၅၀ )


( အကျဉ်းဆောင်ပုဒ် )

မ, သိ, ကြ, လတ်၊ တွေး, ဆ, အပ်၊ နေ့မြတ် ခုနစ်ထွေ။

သန်, ဖွား, တော, ပွင့်၊ စက်, စု, သင့်၊ ရှင်ပင့် သာကီဆွေ။


တနည်း လင်္ကာ-

မ, သိ, ကြ, လျှင်, တွေး, ဆ, ဦး။


တနည်း လင်္ကာ-

ကြွက်-သန်၊ ပူး-ဖွား၊ ကျား-တောသွား၊ ဆင်-ဘုရားဖြစ်၊ စက်လှည့်-နာဂ၊ နိဗ်-သီဟ၊ ဂဠု-ဓာတ်မီးလောင်။

( မော်လူး )



( ရတနာသုံးဂုဏ် တို့လွှမ်းခြုံ )

အိပ်ရာဝင်သော် သတိရလို့, ဗုဒ္ဓ-ဓမ္မ-သံဃာရယ်၊

ကိုးကွယ်ပါတယ် စိတ်မှာညွတ်လို့, နှုတ်ပါတွတ်တွတ် ရွတ်ရတယ်။

အိပ်ရာထပြန် တဖန်ထပ်လို့, မှန်မှန်မပြတ် ရွတ်ပါကွယ်၊

ဘေးအန္တရာယ် ရန်စွယ်ကင်းလို့, ကောင်းခြင်းသုခ ရလိမ့်မယ်။

ရမယ် ရမယ်။


( ဘုရားဂုဏ်တော် ၉-ပါး ပါဠိ )

ဣတိပိ သော ဘဂဝါ အရဟံ,

သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ,

ဝိဇ္ဇာစရဏသမ္ပန္နော,

သုဂတော,

လောကဝိဒူ,

အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ,

သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ,

ဗုဒ္ဓေါ,

ဘဂဝါ။


( အနက် )

၁။ အရဟံ-

လွန်ကဲထူးမြတ်သော သီလဂုဏ်, သမာဓိဂုဏ်, ပညာဂုဏ်, ဝိမုတ္တိဂုဏ်, ဝိမုတ္တိဉာဏဒဿနဂုဏ်တို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသောကြောင့် လူနတ်ဗြဟ္မာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့၏ ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်သော မြတ်စွာဘုရား။


၂။ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ-

သစ္စာလေးပါး ခပ်သိမ်းသောတရားတို့ကို သူတပါးထံ နည်းမခံဘဲ ကိုယ်ပိုင်ဉာဏ်အဟုန်အစွမ်းဖြင့် စူးစမ်းရှာဖွေကာ မှန်ကန်စွာ သိတော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၃။ ဝိဇ္ဇာစရဏ သမ္ပန္နော-

ဝိဇ္ဇာမည်သော ဉာဏ်ထူးသုံးပါး ဉာဏ်ထူးရှစ်ပါး, စရဏမည်သော အခြေခံအကျင့်တရား ၁၅-ပါးတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၄။ သုဂတော-

သတ္တဝါတို့အား အကျိုးများကြောင်း ဟုတ်မှန်သော စကားကောင်းကိုသာ မြွက်ဆိုတော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၅။ လောကဝိဒူ-

လောက၏အကြောင်းအရာ အလုံးစုံကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၆။ အနုတ္တရော ပုရိသဒမ္မသာရထိ-

ဆုံးမထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ညွှန်ကြားသွန်သင် ပဲ့ပြင်ဆုံးမမှု၌ အတုမရှိ အမြတ်ဆုံး ဖြစ်တော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၇။ သတ္ထာ ဒေဝမနုဿာနံ-

ချမ်းသာရကြောင်း လမ်းကောင်းညွှန်ပြ ဆုံးမတော်မူတတ်၍ လူနတ်တို့၏ ဆရာအစစ် ဖြစ်တော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၈။ ဗုဒ္ဓေါ-

တရားအလုံးစုံကို အကုန်အစင် သိမြင်တော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


၉။ ဘဂဝါ-

ဘုန်းတော်အနန္တ, ကံတော်အနန္တ, ဉာဏ်တော်အနန္တ, တန်ခိုးတော်အနန္တတို့နှင့် လုံးဝဥဿုံ ပြည့်စုံတော်မူပေသော မြတ်စွာဘုရား။


အရဟံ အစရှိသော ကိုးပါးသောဂုဏ်တော်, ဆယ်ပါးသောဂုဏ်တော်, အနန္တဂုဏ်တော်, ကျေးဇူးတော်အပေါင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော သက်တော်ထင်ရှား သဗ္ဗညုမြတ်စွာဘုရားကို ဘုရားတပည့်တော်သည် ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော် ဖူးမြော်မာန်လျှော့ ကန်တော့ပါ၏ အရှင်ဘုရား။



( တရားဂုဏ်တော် ၆-ပါး ပါဠိ )

သွာက္ခာတော ဘဂဝတာ ဓမ္မော,

သန္ဒိဋ္ဌိကော,

အကာလိကော,

ဧဟိပဿိကော,

သြပနေယျိကော,

ပစ္စတ္တံ ဝေဒိတဗ္ဗော ဝိညူဟိ။


( သံဃာ့ဂုဏ်တော် ၉-ပါး ပါဠိ )

သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,

ဥဇုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,

ဉာယပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,

သာမိစိပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,

ယဒိဒံ စတ္တာရိ ပုရိသယုဂါနိ အဋ္ဌပုရိသပုဂ္ဂလာ ဧသ ဘဂဝတော သာဝကသံဃော,

အာဟုနေယျော,

ပါဟုနေယျော,

ဒက္ခိဏေယျော,

အဉ္ဇလိကရဏီယော,

အနုတ္တရံ ပုညက္ခေတ္တံ လောကဿ။


ref: http://www.dhammaflavour.net/2009/09/blog-post_5718.html

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဝင်ငါးမျိုး

အောက်တန်းစား ဗုဒ္ဓဘာသာ


(၁) ကုလ ဗုဒ္ဓဘာသာ (မိရိုးဖလာကိုးကွယ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ)၊

(၂) လာဘ ဗုဒ္ဓဘာသာ (လာဘ်လာဘကို လိုချင်၍ကိုးကွယ်ရသော ဗုဒ္ဓဘာသာ)၊

(၃) ဘယ ဗုဒ္ဓဘာသာ (ဘေးအန္တရာယ်ကြောက်၍ကိုးကွယ်ရသော ဗုဒ္ဓဘာသာ)၊


အလတ်တန်းစား ဗုဒ္ဓဘာသာ


(၄) သဒ္ဓါဓိက ဗုဒ္ဓဘာသာ (သဒ္ဓါတရားကိုအရင်းခံ၍ကိုးကွယ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ)၊


အထက်တန်းစားဗုဒ္ဓဘာသာ


(၅) ပညာဓိကဗုဒ္ဓဘာသာ (ပညာဉာဏ်နှင့်ယှဉ်၍ကိုးကွယ်သော ဗုဒ္ဓဘာသာ)၊



ref: ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် (၅)မျိုးထဲမှ မိမိသည် မည့်သည်ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် ဖြစ်သနည်း.... သိပါသလား