၃၈-ဖြာမင်္ဂလာတရားတော်

၁။ ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး မင်္ဂလာ ၃-ပါး


(၁) အသေဝနာစ ဗာလာနံ - လူဆိုးလူမိုက်ကို မမှီဝဲမပေါင်းသင်းရခြင်း

(၂) ပဏ္ဍိတာနဉ္စ သေဝနာ - ပညာရှိလူလိမ္မာကို မှီဝဲပေါင်းသင်းရခြင်း

(၃) ပူဇာစ ပူဇနေယျာနံ - ပူဇော်ထိုက်သော သူတို့ကိုပူဇော်ရခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤသုံးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


လူမိုက်ဆိုလျှင် ရှောင်သွေလွဲလို့၊ မမှီဝဲနဲ့ကင်းအောင်နေ။

ပညာရှိကို အရှည်တွဲလို့ ၊ မှီဝဲဆည်းကပ် နည်းယူစေ။

သုံးပါးရတာနာ မိဘများနှင့်၊ ဆရာသမားကို ပူဇော်လေ။

ချမ်းသာကိုပေး ဆက်ဆံရေး၊ မျှော်တွေးသုံးချက်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၂။ နေရေးထိုင်ရေးမင်္ဂလာ ၃-ပါး


(၄) ပတိရူပ ဒေသဝါသော စ - သင့်လျော်သောအရပ်၌နေရခြင်း

(၅) ပုဗ္ဗေစ ကတပုညတာ - ရှေး၌ပြုဖူးသော ကောင်းမှုအထူးရှိခြင်း

(၆) အတ္တသမ္မာပဏိဓိ စ - မိမိ၏ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို စောင်ထိန်းခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤသုံးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


ကုသိုလ်ပညာဥစ္စာရဖို့၊ သင့်ရာဒေသ အမြဲနေ။

ရှေးကတင်ကြို ပြုခဲ့ဘူးသည့်၊ ကောင်းမှုအထူး ရှိပါစေ။

မိမိကိုယ်ကိုကောင်းအောင်ထိန်းလို့၊ မတိမ်းစေနဲ့ဆောက်တည်လေ။

ဥစ္စာကိုပေး နေထိုင်ရေး၊ မျှော်တွေး သုံးချက်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၃။ သင်ကြားရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၇) ဗာဟုသစ္စဉ္စ - လောကီလောကုတ် အကြားအမြင်များခြင်း

(၈) သိပ္ပဉ္စ - စက်မှုလက်မှုအတတ်တို့ကို တတ်ရခြင်း

(၉) ဝိနယောစသုသိက္ခိတော - လူနှင့်ဆိုင်ရာကျင့်ဝတ်များကိုကောင်းစွာ သင်ကြားနားလည်ခြင်း

(၁၀) သုဘာသိတာစ ယာဝါစာ - အပြောအဆိုချိုသာယဉ်ကျေးခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


တတ်ကောင်းတတ်ရာ ဟူသမျှကို၊ ကြားမြင်သုတ ရှိပါစေ။

အိုးအိမ်တည်ထောင် ဝမ်းစာရေးနဲ့၊ အသက်မွေးဖို့ အတတ်သင်လေ။

လူနှင့်ဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်များကို၊ ကောင်းစွာသင်ကြား နားလည်စေ။

မှန်ကန်ယဉ်ကျေး ချိုသာအေး၊ ဆိုရေးတတ်ပါစေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၄။ ပြုစုရေးမင်္ဂလာ ၃-ပါး


(၁၁) မာတာပိတု ဥပဋ္ဌာနံ - မိဘ ၂ပါးကို လုပ်ကျွေးပြုစုခြင်း

(၁၂) ပုတ္တဒါရဿ သင်္ဂဟော - သားမယားတို့ကို တရားနှင့်အညီလုပ်ကျွေးခြင်း

(၁၃) အနာကုလာစ ကမ္မန္တာ - အနှောက်အရှက်ကင်းသော အလုပ်ကို လုပ်ကိုင်ခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤသုံးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


မြင်းမိုရ်ရွှေတောင် မိဘကြွေးကို၊ ကောင်းစွာဆပ်ပေး ဝတ်ကျေကျေ။

ကြွေးသစ်ချကာသားနှင့်မယား၊ မြှောက်စားချီးမြှင့် ဝတ်ကုန်စေ။

အလုပ်တာဝန် မလစ်ဟင်းနဲ့၊ အပြစ်ကင်းအောင်လုပ်ပါလေ။

စည်းစိမ်ကိုပေး ပြုစုရေး၊ မျှော်တွေးသုံးချက်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၅။ လိုက်နာကျင့်သုံးရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၁၄) ဒါနဉ္စ - စွန့်ကြဲပေးကမ်းလှူဒါန်းခြင်း

(၁၅) ဓမ္မစရိယာ - သုစရိုက်တရားကိုကျင့်ခြင်း

(၁၆) ဉာတကာနဉ္စသင်္ဂဟော - ဆွေမျိုးတို့အား ထောက်ပံ့ကူညီခြင်း

(၁၇) အနဝဇ္ဇာနိ ကမ္မာနိ - အပြစ်ကင်းသော အမှုတို့ကိုပြုရခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


သုံးတန်စေတနာ ဖြူစင်လန်းလို့၊ ပေးကမ်းဝေမျှ လှူနိုင်စေ။

ကိုယ်နှုတ်စိတ်ကြံ မမိုက်မှားနဲ့၊ သူစရိုက်တရားကို ကျင့်ပါလေ။

ဆွေမျိုးတွေကို ပြင်ပမထားနဲ့၊ သင်္ဂဟတရားနှင့် ချီးမြှောက်လေ။

သန့်စင်ပြစ်မျိုးလူထုကျိုး၊ သည်ပိုးဆောင်ရွက်စေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၆။ ရှောင်ကြဉ်ရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၁၈) အာရတီ - မကောင်းမှုမဖြစ်အောင် စိတ်ဖြင့်ရှောင်ခြင်း

(၁၉) ဝိရတီပါပါ - မကောင်းမှုမဖြစ်အောင် ကိုယ်နှုတ်ဖြင့် ရှောင်ခြင်း

(၂၀) မဇ္ဇပါနာစ သံယမော - မှုးယစ်သေစာ မသောက်စားခြင်း

(၂၁) အပ္ပမာဒေါစ ဓမ္မေသု - ကုသိုလ်တရားတို့၌ မမေ့မလျော့ခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


မကောင်းမှုတွေ ဟူသမျှကို၊ မတွေ့ခင်ကရှောင်ကြဉ်လေ

တွေ့ကြုံလာလျှင် မလွန်ကျူးနဲ့၊ အထူးသဖြင့် စောင့်စည်းနေ။

အရက်သေစာ မသောက်စားနဲ့၊ မှောက်မှားတတ်တဲ့ အရာပေ။

လုပ်ကိုင်ပြောကြား သတိထား၊ တရားမမေ့စေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


ရ။ စိတ်ထားရေးမင်္ဂလာ ၅-ပါး


(၂၂) ဂါရဝေါစ - ရိုသေထိုက်သောသူတို့ကို ရိုသေရခြင်း

(၂၃) နိဝါတောစ - မိမိကိုယ်ကို နှိမ်ချရခြင်း

(၂၄) သန္တုဋ္ဌိစ - ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်း(လောဘအပိုအလိုမလိုက်ခြင်း)

(၂၅) ကတညုတာ - သူတစ်ပါးကျေးဇူးကိုသိခြင်း

(၂၆) ကာလေနဓမ္မဿဝနံ - သင့်လျော်သောအခါ တရားနာခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤငါးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


အသက်ဂုဏ်ဝါ ကိုယ့်ထက်ကြီးက၊ ဆည်းကပ်ခစား ရိုသေလေ။

မာနတံခွန် ဂုဏ်မကြွနဲ့၊ ကိုယ့်ကိုယ်နှိမ့်ချ အမြဲနေ။

လောဘအပို လိုမလိုက်နဲ့၊ ကိုယ်ထိုက်တာနဲ့ ကျေနပ်လေ။

ကိုယ့်ပေါ်ပြုဖူး သူ့ကျေးဇူး၊ အထူးသိတတ်စေ။

ကောင်းကျိုးဆင့်ပွား မြတ်တရား၊ နာကြားမပြတ်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၈။ သည်ခံရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၁၇) ခန္တီစ - သည်းခံရခြင်း

(၂၈) သောဝစ္စဿတာ - ဆုံးမလွယ်ရခြင်း

(၂၉) သမဏာနဉ္စဒဿနံ - ရဟန်းသံဃာတို့အား ဖူးမျှော်ရခြင်း

(၃၀) ကာလေနဓမ္မသာကစ္ဆာ - သင့်လျော်သောအခါ တရားဆွေးနွေးခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


ဝတ်စားနေထိုင် ရန်ခပ်သိမ်း၊ စိတ်ကိုချုပ်ထိန်း သည်းခံလေ။

ကျိုးကြောင်းပြညွှန် ဆုံးမစကားကို၊ ပြောကြားလာက နားလွယ်စေ။

သူမြတ်ပုဂ္ဂိုလ်ဟူသမျှ၊ မကြာခဏတွေ့ဆုံလေ။

သဘာဝတွေး မှန်ကန်ရေး၊ ဆွေးနွေးမပြတ်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၉။ ခြိုးခြံချွေတာရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၃၁) တပေါစ - ခြိုးခြံချွေတာခြင်း

(၃၂) ဗြဟ္မစရိယဉ္စ - မြတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်ခြင်း(မေထုန်မှရှောင်ခြင်း)

(၃၃) အရိယာသစ္စာနဒဿနံ - သစ္စာလေးပါးကို သိခြင်း

(၃၄) နိဗ္ဗာန သစ္ဆိကိရိယာစ - နိဗ္ဗာန်ကို မျက်မှောက်ပြုခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


လောကီအာရုံ ဇိမ်ယစ်မှုးလို့၊ အပျော်မကြူးနဲ့ ခြိုးခြံလေ။

မေတ္တာဗြဟ္မစိုရ် လက်ကိုင်သုံးလို့၊ သူမြတ်ကျင့်ထုံး ယွင်းမသွေ။

လေးပါးသစ္စာ ဉာဏ်မြင်ကြည့်လို့၊ အမှန်သိအောင် ကြိုးစားလေ။

ဒုက္ခလွတ်ကင်း နိဗ္ဗာန်ချဉ်း၊ အလင်းပေါက်နိုင်ပေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။


၁၀။ စိတ်ထားခိုင်ခံံ့ရေးမင်္ဂလာ ၄-ပါး


(၃၅) ဖုဋ္ဌဿ လောကဓမ္မေဟိ၊ စိတ္တံယဿန ကမ္ပတိ - လောကဓံတရားနှင့် တွေ့ကြုံသောအခါ၊ တုန်လှုပ်သောစိတ် မရှိခြင်း

(၃၆) အသောကံ - မစိုးရိမ်ခြင်း

(၃၇) ဝိ၇ဇံ - ကိလေသာမြူကင်းခြင်း

(၃၈) ခေမံ - ဘေးကင်းခြင်း

ဧတံမင်္ဂလမုတ္တမံ - ဤလေးပါးသည် မြတ်သောမင်္ဂလာမည်၏။


ဆင်းရဲချမ်းသာ သဘာဝ၊ တွေ့ကြုံနေကျ လူတိုင်းပေ။

ကောင်းဆိုးနှစ်တန် အစုံတွဲလို့၊ တလဲစီလှည့် အမြဲနေ။

လောကဓံကြုံ မဖြုံတမ်းပေါ့၊ မတုန်စမ်းနဲ့ စိတ်ခိုင်စေ။

သောကကိုထိန်း ရမ္မက်သိမ်း၊ အေးငြိမ်းချမ်းသာနေ။

အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓဝါဒ ကမ္ဘာ့မင်္ဂလာတွေ။



သုံးဆယ့်ရှစ်ဖြာ မင်္ဂလာကုံးကို၊ လိုက်နာကျင့်သုံး ပန်သူတွေ။

စီးပွားချမ်းသာ ကျက်သရေတိုးလို့၊ ကောင်းကျိုးစည်းပွင့် တဝေေ၀။

ဘေးကင်းရန်ကွာ ချစ်သူပေါလို့၊ စိတ်ရောကိုယ်ရော ချမ်းသာမလေ။

ပြောဆိုကြံဆ ဆောင်သမျှ၊ အောင်ရမည်ကိန်းသေ။

အဲ့ဒါကြောင့် ပန်ကြ ဆင်ကြ ၊ မင်္ဂလာ့ ပန်းခိုင်တွေ။